Policy Framework and Strategic Measures for Enhancing Sustainable Tourism Development : A Case of Active Beach Tourism Cluster

22 August 2016, 9:48 pm
Published in Student Innovation

โดย ดร. แพรดาว ฟูพาณิชย์พฤกษ์  นักศึกษาหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต

 คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (2559)

           

               กระแสการท่องเที่ยวของโลกมุ่งสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน การพัฒนาการท่องเที่ยวจะต้องสร้างความสมดุลของมิติ 3 ด้านคือ ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคมและวัฒนธรรม และด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า นโยบายท่องเที่ยวของไทยสำหรับคลัสเตอร์ท่องเที่ยวกลุ่ม Active Beach ซึ่งประกอบด้วยจังหวัดชลบุรี ระยอง จันทบุรีและตราด ยังคงส่งเสริมและให้ความสำคัญกับการท่องเที่ยวโดยมุ่งเน้นมิติด้านเศรษฐกิจเป็นหลัก ในฐานะที่การท่องเที่ยวเป็นอุตสาหกรรมที่สร้างรายได้ให้กับประเทศ หากแต่การพัฒนากิจกรรมที่สร้างมูลค่าและการกระจายรายได้ลงสู่ชุมชนท้องถิ่นยังคงน้อย คนในชุมชนแหล่งท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีอาชีพและรายได้เพียงแค่จากการเข้าไปเป็นลูกจ้างในสถานประกอบการหรือประกอบอาชีพบริการที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยว การพัฒนาการท่องเที่ยวให้ยั่งยืนในมิติด้านเศรษฐกิจจะต้องมีการเพิ่มและพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยว เพื่อให้นักท่องเที่ยวใช้เวลาและเพิ่มการใช้จ่ายในแหล่งท่องเที่ยว พัฒนาศักยภาพชุมชนในการประกอบอาชีพและดึงภูมิปัญญาท้องถิ่น นำผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการสร้างมูลค่าจากทุนของชุมชนมาเชื่อมโยงเข้ากับการท่องเที่ยว และให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมในกิจกรรมท่องเที่ยว เพื่อให้เกิดการสร้างงานและกระจายรายได้จากการท่องเที่ยวอย่างทั่วถึง และให้ผลประโยชน์จากการท่องเที่ยวตกแก่ชุมชนท้องถิ่นอย่างแท้จริง ควบคู่ไปกับการเพิ่มความสำคัญในการพัฒนาการท่องเที่ยวในมิติด้านสังคมและวัฒนธรรม และมิติด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 

               การท่องเที่ยวก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของคนในชุมชนแหล่งท่องเที่ยว ขนบธรรมเนียมประเพณีจางหาย วัดซึ่งเป็นศูนย์กลางของชุมชนได้รับความสำคัญน้อยลง นโยบายของรัฐจึงควรมุ่งเน้นให้ชุมชนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในกิจกรรมท่องเที่ยว อนุรักษ์ประเพณีและวัฒนธรรม พร้อมนำเสนออัตลักษณ์ วัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่น และความเป็นไทยให้กับนักท่องเที่ยว การท่องเที่ยวนำมาซึ่งปัญหาสังคม เช่น อาชญากรรม การฉกชิงวิ่งราว ยาเสพติดและการมั่วสุมในสถานบันเทิง อีกทั้งการทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาขยะและน้ำเสีย รัฐบาลจึงควรเพิ่มมาตรการการรักษาความปลอดภัย บังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างเข้มงวด ควบคุมและจัดระเบียบแหล่งท่องเที่ยว อนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปรับปรุงระบบสาธารณูปโภคพื้นฐาน สร้างความภูมิใจและปลูกฝังจิตสำนึกรักชุมชนท้องถิ่น ให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาและจัดการท่องเที่ยว อันจะก่อให้เกิดความรู้สึกรัก หวงแหน เป็นเจ้าของและปกป้องทรัพยากร พร้อมกับสร้างจิตสำนึกและส่งเสริมการดำเนินงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมให้กับผู้ประกอบการ
               การสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนให้กับบุคลากรในหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชนท้องถิ่น และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้องเป็นสิ่งสำคัญประเด็นแรกที่ภาครัฐควรดำเนินการ เพื่อให้การพัฒนาและดำเนินงานต่างๆ เป็นไปในทิศทางที่สอดคล้องตรงกัน การสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานและการบูรณาการโครงการ จะช่วยลดความซ้ำซ้อนของโครงการและช่วยลดเงินงบประมาณและบุคลากรที่จำเป็นต้องใช้ อันจะนำมาซึ่งการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลสูงสุด การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นและภาคเอกชนยังคงเป็นประเด็นที่ภาครัฐจะต้องผลักดันให้เกิดขึ้น การสร้างการมีส่วนร่วมดังกล่าวเริ่มตั้งแต่การเสนอความคิดเห็นในประชาคม การจัดทำโครงการการดำเนินโครงการ การติดตามและประเมินผล และการตรวจสอบการดำเนินงานของภาครัฐให้เป็นไปอย่างโปร่งใส ทั้งนี้ การเพิ่มบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาการท่องเที่ยวและสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นและภาคเอกชน

Login to post comments